=>

Inleiding

MEDLINE (van MEDlars onLINE) is zeker niet de enige database voor het opzoeken van wetenschappelijke gegevens. Naast deze database bestaan bijvoorbeeld EMBASE (een meertalige Europees georienteerde database die relatief sterk is op vlak van 'public health', geneeskunde en chemische stoffen) en BIOSIS (biochemie, microbiologie, neurologische wetenschappen biofysica). MEDLINE, dat sinds 1966 bestaat als uitgave van de Amerikaanse National Library of Medicine (NLM) is wel de meest courant gebruikte database, niet in de laatste plaats vanwege zijn Engelstaligheid (84% van de citaties zijn in het Engels). MEDLINE omvat het geheel van de medische literatuur, inclusief de tandheelkunde, de psychologie en de diergeneeskunde. De dekking van MEDLINE is zeker niet volledig; er is wel eens geschat dat ze slechts 40% zou bedragen. Het betreft hier echter wel de meest geciteerde literatuur. MEDLINE is vrij eenvoudig te bedienen, maar een betere kennis van het systeem verhoogt sterk het de kwaliteit van de zoeksessies.

Voorbereiding op een zoeksessie

Je kunt alleen succesvol zoeken als je een duidelijk idee hebt omtrent wat je vinden wilt. Het is daarom aan te raden een zoeksessie voor te bereiden op papier en dit papier mee te nemen naar de bibliotheek. Tijdens de zoeksessie kan zo'n schema goede dienst doen voor het bijhouden van kleine aantekeningen.

Direct zoeken in vrije tekst

Er zijn verschillende manieren om in Medline te zoeken. Er kan direct gezocht worden in alle beschikbare tekst via eenvoudige commando's in het hoofdmenu, gebruik makend van de basisfuncties. Zonder dat dit direct aan de resultaten duidelijk is, zal de efficientie van dergelijke aanpak eerder beperkt zijn. Het is daarom, vooral met wat lastiger zoektermen, veel beter om via een andere methode te beginnen. Hieronder zal eerst het direct zoeken in vrije tekst besproken worden.
Gesteld dat je meer wilt weten over de relatie tussen de "dolle koeien ziekte" en de menselijke hypofysaire aandoening Creutzfeldt-Jakob Disease. Het is dan in de eerste plaats nodig dat je van beide termen een professionele aanduiding kent. Het is belangrijk om dan te weten dat Mad Cow Disease in de veterinaire geneeskunde bekend is als Bovine Spongiform Encephalopathy. Indien je Mad Cow Disease zou invoeren zou dit wel enkele zoekresultaten geven (bijv. 12 met de databases vanaf 1991) maar de eerste twee woorden van de professionele term (Bovine Spongiform) geven er 408. Zonder dat je dus direct problemen krijgt kunnen ongelukkig gekozen zoektermen efficientieverlies geven, wat natuurlijk de resultaten niet ten goede komt. Bij aandoeningen met een ingewikkelde naam moet men evenveel aandacht geven aan de juiste schrijfwijze. Een verkeerde schrijfwijze zoals Creutzfeld-Jakob geeft nog steeds zoekresultaten omdat auteurs zich ook in schrijfwijzen vergissen (in dit geval 22), maar juist geschreven is deze combinatie van termen goed voor 600 records. Het is ook goed om te beseffen dat de toevoeging van een derde term voor aanduiding van deze aandoening geen betekenis heeft omdat deze term geen specificiteit toevoegt. De term disease wordt trouwens zoveel gebruikt, dat deze gemakkelijk het systeem kan overladen en een zoekactie daarmee blokkeert. Een gebruiker met enige ervaring houdt rekening met dergelijke overwegingen voordat hij zich voor het beeldscherm neerzet.

Zoeken na voorbereiding in Thesaurus

Voor het optimaliseren van de gebruikte zoektermen is de Thesaurus functie bij uitstek geschikt. Hier vind je direct de optimale combinatie van zoektermen in hun juiste schrijfwijze. Gebruikers die hun zoekactie laten voorafgaan door een voorbewerking in Thesaurus, zoeken aanmerkelijk efficienter.